Verwarming van ons huis

Een comfortabel warm huis, in de zomer prettig koel, is essentieel voor onze woonkwaliteit. Echter, we weten allemaal dat dat zijn prijs heeft. De verwarming van ons huis is een belangrijke kostenpost in ons budget. Volop de moeite dus om hier de juiste keuzes te maken. Hieronder de belangrijkste mogelijkheden op een rij.

Stookolie of gas

In Nederland blijft de centrale aardgasverwarming voor de verwarming van ons huis zeer populair. En dat is te begrijpen want ze heeft veel voordelen:

Aardgaskachels zijn efficiënt, zeker de condensatieketels
Ze vragen weinig onderhoud en gezien de optimale verbranding zijn de rookgassen relatief schoon
Geen opslagruimte voor de brandstof nodig en dus overal te installeren
Aardgasprijzen zijn stabieler dan stookolieprijzen en je betaalt je verbruik maandelijks en niet ineens een groot bedrag bij levering
Stookolie wordt steeds minder gebruikt omdat het minder schoon brandt en ook om bovenstaande reden. Deze vorm van stoken gaat verboden worden binnen enkele jaren.

Warmtepompen zijn een uitstekende ecologische oplossing voor de verwarming van ons huis.

Er worden er steeds meer van geïnstalleerd. Een warmtepomp haalt een groot deel van de benodigde calorieën uit de lucht of de grond en de rest wordt toegevoegd door elektrische weerstanden. Moderne warmtepompen hebben een prestatiecoëfficient van ongeveer 4. Dat betekent dat dit systeem voor 1 kWh elektrische energie die erin gestopt wordt 4 kWh aan warmte terug levert!

Er zijn warmtepompen die ook de productie van warm water voor hun rekening nemen of zelfs de koeling in de zomer.

De belangrijkste 2 groepen zijn aerothermie en geothermie:

lucht/water = aerothermie: de pomp haalt de energie uit de buitenlucht met behulp van een compacte buitenunit. Deze calorieën verwarmen het traditionele watercircuit van de CV.
lucht/lucht: een variant die direct warme lucht voor de verwarming gebruikt en dus niet het watercircuit van de CV.
grond/water = geothermie: de pomp haalt de energie uit de grond. In de tuin wordt dan ondergronds een horizontaal slangenstelsel aangebracht of er wordt vertikaal geboord om nog meer grondwarmte te vinden.
water/water: een variant die de warmte aan het grondwater onttrekt

Om het juiste type te kiezen moet je rekening houden met verschillende factoren, zoals de energiebronnen die beschikbaar zijn rond de woning, het type installatie en het thermische vermogen dat je nodig hebt.

Het enige nadeel: zelfs wanneer je van subsidies gebruik kunt maken, is een warmtepomp bij aankoop flink duurder dan een aardgas- of stookolieketel, en wel zo’n 50 tot 100%. Bij een geothermische warmtepomp, die warmte aan de bodem onttrekt, lopen de kosten nog hoger op. En een warmtepomp verbruikt ook elektriciteit, behalve als je een model op aardgas kiest.

Stoken op hout

Er zijn diverse mogelijkheden om op hout te stoken. Allereerst natuurlijk de traditionele open haard waar houtblokken in gestookt worden. Natuurlijk, voor een sfeervolle bijverwarming zo nu en dan, waarom niet. Echter, als hoofdverwarming van ons huis is dit veel te bewerkelijk en het rendement is bedroevend laag: een groot deel van de warmte gaat de schoorsteen uit! Dit systeem is in zekere zin te verbeteren door een inzetkachel in de open haard te plaatsen, eventueel gecombineerd met een luchtcirculatiesysteem. Voor wat betreft het rendement blijft het echter behelpen.

Een beter systeem is al een (gesloten) houtkachel waar je veel meer controle hebt op het brandproces. Ook hier blijft het een afweging tussen “gezelligheid” en rendement. Een houtkachel geeft veel warmte maar het stookproces is niet optimaal omdat hij vaak te hard of te zacht brand, met de nodige luchtvervuiling als gevolg.

Sinds een aantal jaren is de pelletkachel op de markt. Een kleine revolutie op gebied van rendement (wat kan oplopen tot meer dan 90%). Deze kachels branden erg schoon omdat ze steeds op vol vermogen branden (maar dan niet langer dan nodig). Bovendien zijn ze door middel van je telefoon of tablet eenvoudig te programmeren zodat je huis bijvoorbeeld lekker warm is als je thuis komt.

Passief bouwen

De beste oplossing is om direct bij het ontwerp van het huis te kiezen voor een optimale positionering van het huis ten opzichte van de zon, in combinatie met een uitstekende isolatie. Deze isolatie houdt de warmte vast die door de zon ingestraald wordt. Het huis dient hiervoor ook voldoende “inertie” te bezitten, oftewel materialen die deze warmte opslaan. Je kunt hierbij denken aan een betonnen vloer of een stenen muur. Deze materialen stralen in de nacht de warmte die ze gedurende de dag opgeslagen hebben uit. Het huis houdt hiermee een vrijwel constante temperatuur.

Voor het ontwerpen van een passief huis (oftewel een huis dat minder dan 15 kWh/m2 aan energie gebruikt) zijn er nog een aantal belangrijke zaken om te optimaliseren zoals:

Het vermijden van koudebruggen (een betonnen vloer die via het contact met de buitenmuur kou het huis inbrengt)
Het afdichten van kieren en bijvoorbeeld driedubbel glas.
Intelligente ventilatiesystemen. Hiernaast zie je bijvoorbeeld een ventilatiesysteem genaamd “Canadese put” . De lucht wordt voorverwarmd door middel van geothermie. Ook een “dubbele flux systeem” waarbij de afgezogen lucht de binnenkomende lucht voorverwarmt is erg efficient (maar kostbaar).

Op deze manier ontworpen huizen hebben heel weinig bijverwarming nodig.

Een passief huis is alleen een optie voor nieuwbouw aangezien er vanaf het begin optimaal gekozen kan worden. Voor bestaande woningen is de oriëntatie een gegeven dat niet veranderd kan worden maar bijna alle andere opties zijn uit te voeren.

Op de site passiefbouwen is er heel veel informatie te vinden.